Urząd Miasta w Skórczu  Bank Spółdzielczy w Skórczu Poczta w Skórczu Komisariat policji
Urząd Miasta
Bank
Poczta
Komisariat policji


Mapka Rejon Skórcza to południowa część ziemi starogardzkiej, nie leżąca jeszcze na terenie Borów Tucholskich. Skórcz jest niewielkim miasteczkiem usytuowanym przy trasie ze Starogardu Gdańskiego do Świecia, otoczonym rozległymi, lekko pofałdowanymi terenami rolniczymi. Skórcz posiada prawa miejskie od roku 1934. Miasteczko to, położone częściowo w dolinie rzeki Szorycy, od lat stanowi punkt wypadowy w Bory Tucholskie, które gęstą linią lasów rozciągają się zaledwie 3 km na południowy zachód od Skórcza. Rozwinięty przemysł drzewny, spożywczy oraz szkolnictwo mogą stanowić wizytówkę Skórcza, podobnie jak eksploatowane źródła słabo mineralizowanych wód podziemnych.


Sklep GS Skórcz rozciąga się z północny na południe, wzdłuż rzeki Szorycy. Z północnego zachodu dochodzi do miasta droga ze Starogardu, a z północnego wschodu z Gniewa. Obie łączą się z tzw. "obwodnicą", pozwalającą ominąć stare centrum i udać się dalej w kierunku Smętowa, Osieka, Warlubia lub Zblewa. Z dworca PKS, zlokalizowanego na południowy zachód od śródmieścia, można dotrzeć autobusem do Starogardu lub Smętowa. Tu także znajduje się nieczynny dworzec PKP.


Część badaczy uznaje Skórcz za najstarszą miejscowość Kociewia, utożsamiając ją z umieszczonym na mapie przez Ptolemeusza w II wieku n.e. Scurgonem osadą na szlaku bursztynowym. Wzmiankowana w dokumentach z roku 1339 wieś Schorcz wywodzi swą nazwę od rzeki Szorycy, zwanej wówczas Skorzycą.
Herb Skórcza Trochę szkoda, że naukowcy nie potwierdzili pięknej legendy o szpaku (zwanym tu skórcem) i gryfie, które widnieją w herbie. Legenda ta jest przeciwieństwem historii o dobrym gryfie umieszczonym w herbie Tczewa, bowiem mieszkający w Borach Tucholskich gryf porwał jedno z bawiących się nad rzeką dzieci, a w pogoń za porywaczem udał się szpak. W czasie powietrznej bitwy udało mu się odebrać dziecię, lecz po powrocie na ziemię wykrwawił się z odniesionych ran. Odtąd mieszkańcy przyjęli szpaka (skórca) za swojego patrona i jego imieniem nazwali powstałą nad rzeką osadę. W roku 1305 Skórcz znalazł się pod panowaniem krzyżackim, a w roku 1339 otrzymał prawo chełmińskie. Mało wiadomo o rozwoju wsi w czasach krzyżackich. Do historii przeszedł natomiast rok 1458, gdy pod miastem rozegrała się bitwa polsko - krzyżacka, w trakcie której rozbito 300 osobowy oddział zakonny z Gniewa, zabijając około 50 zbrojnych i biorąc do niewoli 60 Krzyżaków. W czasach I Rzeczypospolitej Skórcz należał do starostwa w pobliskim Osieku. Na owe czasy był dużą wsią posiadającą prócz kościoła także 2 karczmy, młyn wodny, 9 zakładów rzemieślniczych i jeden kram oraz wytwórnię wina. Pod koniec XVI wieku starosta Barzewicz, gorący zwolennik Lutra, doprowadził do przejęcia na ponad 30 lat skórzeckiego kościoła przez tutejszych ewangelików. Wojny szwedzkie spowodowały upadek wsi i zahamowanie jej rozwoju na blisko dwieście lat. Ponowny rozkwit Skórcza przypadł na drugą połowę XIX stulecia i wiązał się z rozbudową połączeń komunikacyjnych. Gmina niemiecka, stanowiąca w połowie XIX wieku około 1/4 mieszkańców Skórcza, wraz z Niemcami, właścicielami okolicznych majątków doprowadziła do wybudowania we wsi neogotyckiej świątyni ewange1ickiej. Mimo tego Skórcz stanowił znaczący ośrodek polskości w tej części Kociewia. O patriotyzmie mieszkańców najlepiej świadczy fakt powołania tu pierwszego na Pomorzu Gdańskim polskiego Banku Ludowego (w roku 1866) oraz późniejsza działalność różnorodnych towarzystw kulturalnych. Szerokim echem odbił się strajk szkolny w latach 1906-07. Szkoła w budowie ok. 1915 r.Właśnie w Skórczu jego przebieg był bardzo dramatyczny - część dzieci została skatowana przez pruskiego nauczyciela i konieczne było udzielenie im pomocy lekarskiej, a kilkunastu rodziców zostało uwięzionych przez władze niemieckie. 27 stycznia 1920 roku do miasta wkroczyły oddziały gen. Hallera. "Błękitna Armia" przeciągnęła przez Skórcz, udając się dalej główną drogą prowadzącą przez Pączewo do Starogardu. Wzrost liczby mieszkańców, działalność zakładów przemysłowych oraz nauczycieli i władz na polu kultury doprowadziły do nadania Skórczowi w roku 1934 praw miejskich. Przypadające na czas wielkiego kryzysu bezrobocie dotknęło także Skórcz, a jego częściowe zmniejszenie nastąpiło dopiero w latach 1936-39 w związku z realizacją pobliskiego odcinka autostrady Toruń - Gdynia, przebiegającej z Warlubia przez Osiek do Lubichowa.Tablica przy ul. Pomorskiej obok przejazdu kolejowego We wrześniu 1939 roku okupacyjna żandarmeria urządziła w zabudowaniach tartaku obóz tymczasowy, a w okolicznych lasach zamordowała około 150 osób. Drugi masowy mord miał miejsce na przełomie lat 1944/45. Od roku 1942 Skórcz był również siedzibą Jagdkommando specjalnego oddziału do zwalczania działającej w okolicznych lasach pomorskiej partyzantki. Armia sowiecka wkroczyła do Skórcza 4 marca 1945 roku. Podczas tej operacji zniszczono część miasta, burząc między innymi kościół ewangelicki i uszkadzając wieżę kościoła katolickiego. W pierwszych latach po wojnie część tutejszych oddziałów partyzanckich nadal prowadziła walkę z nową, "ludową" władzą i oddziałami MO. W roku 1946 żołnierze AK z oddziału majora Zygmunta Szendzielarza pseudonim "Łupaszko" rozbroili tutejszy posterunek milicji. Dalszy rozwój miasta zaowocował powstaniem kilku zakładów przemysłowych, infrastruktury rekreacyjno-sportowej oraz kilku osiedli mieszkaniowych. Walory miasteczka jako bazy wypadowej w Bory Tucholskie oraz punktu etapowego w wycieczkach po Kociewiu nie są jednak nadal w pełni wykorzystane, a dalszy rozwój Skórcza zależy od przyjętych przez tutejszy samorząd priorytetów.


Kościół pod Wezwaniem Wszystkich Świętych Praktycznie nie zmieniony pozostał układ przestrzenny lokowanej w XIV stuleciu wsi. Wokół nie istniejącego obecnie jeziora (park miejski z basenem) zlokalizowany był młyn, browar, kościół oraz dwa targowiska - górne (obecnie dla małych targów) oraz dolne (dla targów zwierzęcych). Niewątpliwie najciekawszym obiektem architektonicznym Skórcza jest gotycki kościół pw. Wszystkich Świętych. Korpus tej świątyni wybudowano z kamieni polnych i cegieł w połowie XIV wieku. Piękny schodkowy szczyt powstał około roku 1500, przedsionek w XVII stuleciu, przysadzista wieża zwieńczona namiotowym dachem w roku l883, a w roku 1927 dostawiono nawy boczne. Większość wyposażenia jest późnobarokowa, a najstarszym jego elementem jest kamienna chrzcielnica z XIV wieku. Na uwagę zasługują również: XIX-wieczny dworek wykonany w konstrukcji zrębowej oraz pochodząca z początków XX wieku kamienica, usytuowane przy głównej ulicy Skórcza - Pomorskiej. Także kilka wieków liczy sobie tutejszy cmentarz z ciekawymi nagrobkami miejscowych rodzin, między innymi Patterów i Fankidejskich. Ciekawe jest pochodzenie tej ostatniej rodziny, zamieszkującej pobliskie Wielbrandowo. Po wnikliwych badaniach okazało się, iż protoplastą tej rodziny był, przybyły z Holandii w rejon Kwidzyna w XVI wieku, menonita o nazwisku Van Kidey. Wbrew prawom gmin menonickich ów Van Kidey pojął za żonę Polkę i z czasem spolszczył swe nazwisko. Z jednej z gałęzi tej rodziny wywodził się ks. Jakub Fankidejski, nauczyciel w pelplińskim Collegium Marianum i autor interesujących publikacji historycznych oraz wyczerpująco przygotowanych haseł do Słownika Geograficznego Ziem Królestwa Polskiego.


Materiał o Skórczu opracowano na podstawie książki Jarosława Ellwarta "KOCIEWIE I BORY TUCHOLSKIE Przewodnik Turystyczny" wydanie drugie "REGION" Gdynia 1997.